Van der WieL Advocaten

Erfdienstbaarheid van weg, weg?

28 december 2018

Als een perceel is ingesloten door andere percelen, dan heeft de eigenaar (kortweg) het recht van uitweg over het perceel van de buren. Als de buren weigeren, dan kan de rechter een uitweg aanwijzen. Er is sprake van een erfdienstbaarheid.

Op het perceel van een buurvrouw was een erfdienstbaarheid van weg gevestigd. Zij moest toestaan dat de buurman (van het ingesloten erf) over haar erf van en naar de openbare weg ging. Toen er aan de andere kant van het ingesloten perceel, een uitweg naar de openbare weg kwam, meende de buurvrouw dat de buurman niet meer via haar erf hoefde. De buurman sputterde tegen want de nieuwe uitweg was vele malen langer dan de uitweg via het erf van de buurvrouw. De buurvrouw vond dat geen reden en vorderde bij de rechtbank opheffing van de erfdienstbaarheid. De rechtbank ging daar niet in mee. De buurvrouw ging in hoger beroep.

Het hof ging er wel in mee. Het hof overwoog dat de voorwaarde voor het vestigen van een erfdienstbaarheid van weg was dat het ging om een ingesloten perceel dat geen toegang had tot de openbare weg. Die voorwaarde was komen te vervallen, de buurman kon nu via de nieuwe uitweg de openbare weg bereiken en had geen redelijk belang meer bij het handhaven van de erfdienstbaarheid van weg via het erf van de buurvrouw. Hij moest wel iets om rijden, maar het ging om een beperkte afstand die in enkele minuten kon worden overbrugd. Tijdwinst kon volgens het hof niet worden aangemerkt als redelijk belang. De buurman was het er niet meer eens en stapte naar de Hoge Raad.

De Hoge Raad tikte het hof op de vingers. Bij de beoordeling van het redelijk belang dat bij de uitoefening van de erfdienstbaarheid bestaat, spelen de belangen van de eigenaar van het dienende erf (dus van de buurvrouw) geen rol. En niet hoeven omrijden geldt wel degelijk als een redelijk belang. De buurman had aangevoerd dat hij twaalf kilometer moest omrijden. De Hoge Raad oordeelde dat in het in dat geval onbegrijpelijk is dat het hof spreekt over een beperkte afstand die in enkele minuten kan worden overbrugd.

Hoge Raad, 21 december 2018 (ECLI:NL:HR:2018:2373)